SÜLEYMAN EL-BÂRÛNÎ

İnsanı diğer canlılardan ayıran en belirgin özelliğin insanın konuşabilmesi olduğu öteden beri söylenegelmiştir. Öyleyse bir şairi diğer insanlardan ayıran en önemli özellik de şairin sözlerini belirli bir vezin içinde belirli bir kafiyeyle bir araya getirebilmesidir, denilebilir. İnsanların karakterlerinin ve kendini ifade biçimlerinin birbirlerinden farklı olması gibi dillerin de kendilerine has özellikleri bulunmaktadır. Dillerin belki en şairanesi olan Arap dilinin en önde gelen hususiyeti ise hiç şüphesiz belagatının zirveye ulaştığı Arap şiiridir. Şiir denilince akla Arap şiirinin gelmesi pek tabiidir. Ancak Arap şiirinin adeta Cahiliye şiirine hasredilip diğer dönemlerinin görmezden gelinmesi doğru bir tutum olmamalıdır. Bu minvalde Osmanlı dönemi Arap edebiyatı çalışmalarına bir katkı sunulabilmesi için dönemin şairlerinin ve şiirlerinin incelenmesi önem arz etmektedir. Süleyman el Bârûnî işte bu dönemin en son şairlerindendir. Osmanlı Devleti’nin dağılma sürecindeki kargaşa içerisinde yazdığı şiirleri, dönemin hem siyasi olaylarını hem dönem insanının duygularını tasvir etmesi bakımından

önemlidir. Süleyman el-Bârûnî’nin diğer eyaletlerin aksine Osmanlı’dan kopmak istemeyen Trablus eyaletinden olması, harici mezheplerinden biri olduğu kabul edilen İbâḍî mezhebinden olması, bununla beraber Sultan II. Abdülhamid’i ve onun panislamist siyasetini benimsemesi gibi hususiyetleri; şairi emsallerinden ayıran, nevi şahsına münhasır özelliklerinden bazılarıdır. Bu kitap, Osmanlı Dönemi Arap Şairlerinden Libyalı Süleyman Paşa el-Bârûnî ve Şiirleri başlıklı doktora tezinden türetilmiştir.