DOĞU’NUN MUSHAF İMLASI BİRİKİMİ: TÂCULKURRÂ KİRMÂNÎ VE HATTU’L-MESÂHİF ADLI ESERİ

Hz. Osman döneminde iki kapak arasına alınıp çoğaltılan ve bu nedenle Mesâhif-i Osmaniyye (Osman Mushafları) olarak anılan ilk mushafların imla yapısı, sonraki dönem mushaf yazımları açısından belirleyici olmuştur. Böyle olduğu içindir ki erken dönemlerden itibaren Osman Mushafları’nın imla özelliklerini (Resm-i Osmânî) ele alan eserler kaleme alınmış ve bu çerçevede İslam Coğrafyasının hem Doğusunda hem Batısında kayda değer bir literatür oluşmuştur. Ancak bu literatürden özellikle Doğu’nun imla birikimini aktaran eserlerin önemli bir kısmı günümüze ulaşamamıştır. Bu durum mushaf imlası edebiyatında Endülüs ulemasına ait eserlerin öne çıkmasına ve Doğu’nun imla birikiminin geri planda kalmasına yol açmış; neticede mushaf imlasına ilişkin bilginin alanı, Endülüslü âlimlerin eserleri ile sınırlı kalmıştır. Bu eser Kirmânî’nin Hattu’l-Mesâhif isimli eserini merkeze alarak Doğu’nun unutulmuş imla birikimini gün yüzüne çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışmada bir taraftan Kirmânî üzerinden Doğu’nun mushaf imlası müktesebatı aktarılmakta, diğer taraftan bu muhtevanın, Endülüs ulemasının temsil ettiği Batı’nın birikimiyle karşılaştırılması yoluna gidilmektedir. İki ekolün örtüştüğü ve ayrıştığı noktalar tespit edilerek çok yönlü mushaf imlası geleneği ortaya konmaya çalışılmaktadır. Bu yönüyle eser, sadece Resm-i Osmânî’nin tespitinde Doğu imla birikimini ortaya koymakla kalmayıp, aynı zamanda mushaf imlası edebiyatındaki eksiklikleri tamamlamayı ve bu alana yeni bir bakış açısı kazandırmayı da hedeflemektedir.